Adım 11 / 14

Soft starter (yumuşak yol verici) nasıl çalışır?

Duran bir motora doğrudan 400 V verirsen nominalin 6–8 katı akım çeker. Soft starter gerilimi tristörlerle yavaşça yükseltir, rampa bitince bypass kontaktörünü çektirir. Üstten durumu değiştir ve enerjinin yolunu izle, sonra simülasyonda üç yöntemin tepe akımını karşılaştır.

🔍 Keşfet🛠 Arıza bul

▶ Bana göster

⏹ Duruyor📈 Kalkış rampası✅ Bypass (tam devir)📉 Yumuşak duruş

⛶ Büyüt

Şebeke

Pano girişindeki 3 faz: fazlar arası 400 V, faz-nötr 230 V, 50 Hz. Motor ne kadar akım çekerse bu hattan çeker; direkt yol vermede kalkış akımı nominalin 6–8 katı olduğundan trafoda gerilim düşer, ışıklar titrer, sigortalar atar. Soft starter'ın asıl amacı bu ani yükü yumuşatmaktır.

Osiloskop

Multimetre400 V AC (L1–L2), 50 Hz

Bir bloğa tıkla: ne yaptığını ve o noktada ne ölçüldüğünü gör.

⚙ Üç yol verme yöntemini karşılaştır

Aynı 22 kW pompa motorunu (In = 41 A) üç farklı yöntemle çalıştır. Yöntemi seç, Start'a bas ve şebekeden çekilen akımı, motor hızını ve bir fazın gerilimini izle. Her yöntemin tepe akımı aşağıdaki tabloda kalır.

Direkt yol ver (DOL)Yıldız-üçgenSoft starter

▶ Start↺ Sıfırla

Kalkış rampa süresi10 sBaşlangıç gerilimi%40

⛶ Büyüt

Rotor görsel olarak yavaşlatıldı.

Hat akımı: 0 A (0.0× In)

Motor gerilimi: %0

L1 fazının motordaki gerilimi

Tetikleme açısı α–

Basitleştirilmiş: motorun endüktif yükü dalgayı biraz daha bozar.

Soft starter

Motor duruyor. Start'a bas.

Tristörler gerilimi başlangıç değerinden %100'e rampa ile çıkarır; akım ve tork yumuşak artar. Rampa bitince bypass kontaktörü çeker. Başlangıç gerilimini çok düşük seçersen motor bir süre hiç dönmez (tork yük torkunu yenemez): bunu kaydırıcıyla dene.

Sonuçlar (son çalıştırma)

Direkt yol ver (DOL)henüz çalıştırılmadı

Yıldız-üçgenhenüz çalıştırılmadı

Soft starterhenüz çalıştırılmadı

⚠ Gerçek panelde 400 V ölümcüldür. Ayar potlarına dokunmadan önce bile ön kapağın kapalı olduğundan emin ol; bakım için şalteri kapat, kilitle, etiketle ve gerilim olmadığını ölç.

🔧 Soft starter panosu: nerede ne var?

Bu çizim fotoğraf değil; 22 kW'lık bir pompa panosunun tipik yerleşimine göre hazırlandı. Üstte motor koruma şalteri, ortada ön kapağı çıkarılmış soft starter (tristör modülleri, soğutucu, bypass kontaktörü, kontrol kartı), altta motorun klemens kutusu. Moda göre enerjinin yolunu izle, bir bölgeye tıkla.

Enerjinin yolu:

📈 Kalkış (tristörler)✅ Bypass (kontaktör)🎛 Kontrol (24 V)

▶ Bana göster

⛶ Büyüt

Bir bölgeye tıkla: ne işe yaradığını ve kartta nasıl tanıyacağını gör.

📷 Gerçekte nasıl görünür?

Fotoğraf: ZianMan, CC BY-SA 4.0, Wikimedia CommonsFotoğraf: Mister rf, CC BY-SA 4.0, Wikimedia CommonsFotoğraf: Asurnipal, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

🔒 Bu içerik tamir paketinde

Tamir paketi bütün etkileşimli içeriği tek seferde açar: şemalar ve akım akışları, Tamir Atölyesi, simülasyonlar, kavramlar, entegre rehberleri, Bileşen Kütüphanesi ve karşılaştırma rehberleri. Her bölümde bir örnek ücretsiz.

Ücretsiz üye olGiriş yap

Tamir paketi 5.000 ₺; üyelere %10 indirimle 4.500 ₺. Ya da 1 haftalık erişim 1.000 ₺.

⚠ Güvenlik: Güç devresi 400 V'tur ve öldürür. Kapağı açmadan önce şalteri kapat, kilitle, etiketle ve üç fazda gerilim olmadığını ölç. Kontrol devresi ayrı bir 230 V kaynaktan beslenebilir; o da ayrılmalı. Kısa devre tristör, motor dururken bile motor uçlarına gerilim taşıyabilir.