Elektronik Atölyem

LCD, LED ve OLED TV nasıl çalışır?

14 dakika · Orta

Simülasyonlar ve testler okunmaz; onlara geldiğinde duraklatıp deneyebilirsin.

Bugün satılan televizyonların büyük çoğunluğu aslında birer LCD televizyondur. "LED TV" denmesinin sebebi, arkadan aydınlatmanın LED'lerle yapılmasıdır. Tamir yapabilmek için önce görüntünün nasıl oluştuğunu bilmek gerekir; çünkü bir arızanın hangi karttan geldiğini çoğu zaman ekrandaki görüntü söyler.

LCD: ışığı açıp kapatan milyonlarca perde

LCD panelin kendisi ışık üretmez. İki cam arasına hapsedilmiş sıvı kristaller, üzerlerine uygulanan gerilime göre ışığın geçmesine izin verir ya da engeller. Her piksel kırmızı, yeşil ve mavi üç alt pikselden oluşur ve her alt pikselin önünde bir renk filtresi vardır. 4K bir panelde yaklaşık 25 milyon alt piksel vardır ve her biri, panelin kenarındaki sürücü entegreleri tarafından saniyede 50–120 kez güncellenir.

Arka aydınlatma: ekranın lambası

Pikseller sadece perde olduğu için arkada güçlü ve düzgün bir ışık kaynağı gerekir:

  • CCFL (eski): 2010'dan önceki LCD TV'lerde ince floresan tüpler kullanılırdı. Yüksek gerilimli "inverter" kartları gerekirdi.
  • Direct LED: LED'ler panelin arkasında sıralar hâlinde barlara dizilir. Her LED'in önünde ışığı dağıtan küçük bir mercek vardır. Bugünkü uygun fiyatlı TV'lerin çoğu böyledir.
  • Edge LED: LED'ler sadece kenarlardadır; ışık, panelin arkasındaki bir ışık kılavuz plakasıyla yüzeye dağıtılır. İnce TV'lerde kullanılır.

📷 Gerçek görünüm

Eski LCD TV'lerde kullanılan CCFL (floresan) arka aydınlatma
Eski LCD TV'lerde kullanılan CCFL (floresan) arka aydınlatma
Sökülmüş LCD panel grubu
Sökülmüş LCD panel grubu

OLED ve QLED

OLED ekranlarda her piksel kendi ışığını üretir; arka aydınlatma yoktur. Bu yüzden siyahlar gerçekten siyahtır. QLED ise pazarlama adıdır: arkasında LED aydınlatma ve renkleri iyileştiren bir "kuantum nokta" filmi olan bir LCD'dir. Tamir açısından QLED, LED TV ile aynı mantıktadır.

Tamirde en önemli test: el feneri

TV açılıyor, ses geliyor ama ekran tamamen karanlık mı? Ekrana yakından bir el feneri tut. Görüntüyü soluk da olsa görüyorsan panel ve anakart çalışıyor demektir; sorun arka aydınlatmadadır (LED barlar ya da LED sürücü). LED TV arızalarının en yaygını budur.

Kendini test et

1. 'LED TV' aslında nedir?

2. Hangi ekran türünde arka aydınlatma yoktur?

3. Ses var, ekran karanlık ama el feneriyle bakınca görüntü seçiliyor. Arıza nerede?

4. LCD'deki sıvı kristaller ne yapar?

Bu ders, kursun ücretsiz ilk dersiydi

LED TV Kartları ve Arızaları kursunun kalan 7 dersi, simülasyonları ve testleri kurs satın alındığında açılır.

Kursun devamını incele →
İlerlemeni kaydetmek için ücretsiz üye ol.Üye ol