Multimetreyi tanıyalım
12 dakika · Başlangıç
Simülasyonlar ve testler okunmaz; onlara geldiğinde duraklatıp deneyebilirsin.
Multimetre, elektronikçinin gözü ve kulağıdır. Gerilimi, akımı ve direnci ölçer. Bir kablonun kopuk olup olmadığını ya da bir diyotun sağlam olup olmadığını da söyler. Ucuz bir multimetre bile tamir ve proje yaparken sana saatler kazandırır. Bu kursta onu doğru ve güvenli kullanmayı öğreneceksin.
📷 Gerçek görünüm
Multimetrenin parçaları
Ekran
Ölçülen değeri gösterir. Ekranda sadece '1' (ya da 'OL') görünüyorsa değer seçilen kademeyi aşıyor demektir.
Kadran (döner anahtar)
Neyi ölçeceğini ve hangi aralıkta ölçeceğini seçer. Ölçü aletini açıp kapatmaya da yarar.
COM yuvası
Siyah prob her zaman buraya takılır. 'Common', yani ortak uç.
VΩmA yuvası
Kırmızı prob gerilim, direnç, diyot ve küçük akım (mA) ölçümlerinde buraya takılır.
10A yuvası
Kırmızı prob sadece büyük akım (amper) ölçerken buraya takılır. İş bitince hemen geri alınmalı!
Problar
Kırmızı (+) ve siyah (−) uçlu kablolar.
Kadrandaki semboller
| Sembol | Ne ölçer? |
|---|---|
| V⎓ (ya da DCV) | DC gerilim: pil, adaptör çıkışı, devre içi gerilimler |
| V~ (ya da ACV) | AC gerilim: trafo çıkışı, şebeke |
| A⎓ (ya da DCA) | DC akım |
| Ω | Direnç |
| ⏵| ve 🔊 | Diyot testi ve süreklilik (bip sesi) |
Kademe seçimi
Okullarda ve atölyelerde en yaygın olan ucuz multimetreler (örneğin DT830 serisi) elle kademe seçmelidir. Kadrandaki sayılar, o kademede ölçülebilecek en büyük değeri gösterir. Örneğin V⎓ 20 kademesi en fazla 19,99 V'u ölçer.
- Ölçeceğin değerden büyük olan en küçük kademeyi seç. Böylece en hassas okumayı alırsın.
- Değeri bilmiyorsan en büyük kademeden başla, sonra adım adım küçült.
- Ekranda sadece "1" görünüyorsa değer kademeyi aşmıştır. Bir üst kademeye geç.
Daha pahalı otomatik kademeli (auto-range) multimetreler doğru aralığı kendisi seçer. Sen sadece ölçüm türünü (V, A, Ω) seçersin.
Kendin dene
Ölçü aleti kapalı başlıyor. Kadranı çevirip farklı kademelerde 9 V pili ölç. "1" gördüğün ve en hassas okumayı aldığın kademeleri bul.
Kadrandaki bir değere tıklayarak kademe seç. Kırmızı probun takılı olduğu yuvayı değiştirmek için 10A ya da VΩmA yuvasına tıkla.
Güvenlik: CAT sınıfı
Multimetrelerin üzerinde CAT II 600V gibi bir yazı bulunur. Bu, ölçü aletinin hangi ortamda güvenle kullanılabileceğini gösterir. Düşük gerilimli elektronik devreler için her multimetre yeterlidir. Şebekede ölçüm yapmak içinse en az CAT II, tercihen CAT III sınıfı ve sağlam problar gerekir.
Bu kursta şebeke ölçümü yok
Prizde ve sigorta kutusunda ölçüm yapmak deneyim gerektirir ve hayati risk taşır. Bu kurs boyunca sadece piller, adaptör çıkışları ve düşük gerilimli devrelerle çalışacağız.Multimetre alırken
- Başlangıç için süreklilik testi (bip sesi) olan herhangi bir dijital multimetre yeterlidir.
- İleride otomatik kademe, kondansatör ölçümü ve "True RMS" özellikleri işini kolaylaştırır.
- Pilinin ve sigortasının kolayca değiştirilebildiğinden emin ol. İçindeki sigortanın değeri kılavuzda yazar.
Sık yapılan hatalar
- Kırmızı probu 10A yuvasında unutup gerilim ölçmek. Kaynağı kısa devre eder (simülatörde dene!).
- Ölçüm bitince ölçü aletini kapatmamak. Pili biter.
- Ekrandaki '1'i 1 volt sanmak. '1' tek başına görünüyorsa kademe aşılmış demektir.
Kendini test et
1. Siyah prob hangi yuvaya takılır?
2. 12 V'luk bir adaptörü ölçmek için hangi kademe en uygundur?
3. Ekranda sadece '1' görünüyorsa ne anlama gelir?
4. Ölçülecek değeri bilmiyorsan hangi kademeden başlamalısın?
Bu ders, kursun ücretsiz ilk dersiydi
Multimetre ve Ölçü Aletleri kursunun kalan 3 dersi, simülasyonları ve testleri kurs satın alındığında açılır.
Kursun devamını incele →