Güç kaynağının blokları
12 dakika · Orta
Simülasyonlar ve testler okunmaz; onlara geldiğinde duraklatıp deneyebilirsin.
Kurduğun her devre bir güç kaynağına ihtiyaç duyar. Prizdeki 220 V AC ise elektronik devrelerin istediği şeyin tam tersidir: çok yüksek, sürekli yön değiştiren ve kirli bir gerilim. Güç kaynağı, bu gerilimi mikrodenetleyicinin istediği temiz ve sabit 5 V'a (ya da 3,3 V'a, 12 V'a) çeviren devredir. Bu kursta bu dönüşümün her adımını öğreneceksin.
Dört adımda dönüşüm
- Trafo: 220 V AC'yi 12 V AC gibi daha düşük ve güvenli bir gerilime indirir. Ayrıca devreyi şebekeden elektriksel olarak yalıtır.
- Doğrultucu: Diyotlarla AC'nin eksi yarım dalgalarını ya keser ya da artıya çevirir. Çıkış artık tek yönlüdür ama tümsekler halindedir.
- Filtre: Büyük bir kondansatör, tümseklerin tepelerinde dolar, aralarda boşalır. Böylece gerilim neredeyse düzleşir, geriye küçük bir dalgalanma (ripple) kalır.
- Regülatör: Dalgalanmayı ve giriş değişimlerini yok ederek çıkışı sabit bir değerde tutar. Yük akımı değişse bile gerilim değişmez.
Lineer ve anahtarlamalı kaynaklar
Lineer güç kaynağı
Yukarıdaki klasik yapı: 50 Hz trafo + doğrultucu + filtre + lineer regülatör. Basittir, çok temiz ve sessiz bir çıkış verir. Ama ağırdır, büyüktür ve verimi düşüktür: fazla gerilim ısıya dönüşür.
Anahtarlamalı güç kaynağı (SMPS)
Telefon şarj aletleri ve laptop adaptörleri böyledir. Gerilimi on binlerce hertzde anahtarlayarak dönüştürür. Küçük, hafif ve %85–95 verimlidir. Ama tasarımı karmaşıktır ve çıkışında yüksek frekanslı gürültü bulunur.
Bir güç kaynağını tanımlayan değerler
| Değer | Anlamı |
|---|---|
| Çıkış gerilimi | Örneğin 5 V. Ayarlı kaynaklarda bir aralık: 1,25–20 V. |
| En yüksek akım | Kaynağın ısınmadan ve gerilimi düşmeden verebileceği akım. Örneğin 2 A. |
| Dalgalanma (ripple) | Çıkıştaki istenmeyen AC bileşen, genellikle mV cinsinden. |
| Yük regülasyonu | Yük akımı değişince çıkış gerilimi ne kadar değişiyor? |
| Verim | Çıkış gücünün girişten çekilen güce oranı. Kalanı ısıya dönüşür. |
Bu kursta 220 V'a dokunmuyoruz
Şebeke gerilimi öldürücüdür. Bu kurstaki bütün uygulamalar hazır, sertifikalı adaptörlerin düşük gerilimli çıkışlarıyla yapılır: 12 V AC çıkışlı adaptörler (AC-AC adaptör) ya da 12–24 V DC adaptörler. Trafonun şebeke tarafını açma, kendin sarma, lehimleme.Kendini test et
1. Doğrultucunun görevi nedir?
2. Çıkıştaki küçük dalgalanmayı ve değişimleri yok eden blok hangisidir?
3. Telefon şarj aletleri genellikle hangi tür güç kaynağıdır?
4. Lineer güç kaynağının en büyük dezavantajı nedir?
Bu ders, kursun ücretsiz ilk dersiydi
Güç Kaynakları kursunun kalan 8 dersi, simülasyonları ve testleri kurs satın alındığında açılır.
Kursun devamını incele →