Arıza bulmaya sistematik yaklaşım
14 dakika · Orta
Simülasyonlar ve testler okunmaz; onlara geldiğinde duraklatıp deneyebilirsin.
Tamirci ile parça değiştirici arasındaki fark yöntemdedir. Deneyimli bir tamirci, hiç görmediği bir cihazda bile arızayı birkaç ölçümle bulur, çünkü rastgele değil sistematik çalışır. Bu kursta bu yöntemi öğrenecek ve gerçek vakalarda uygulayacaksın.
Bu kursun güvenlik sınırı
Kurstaki uygulamalar pille, adaptörle ya da USB ile çalışan düşük gerilimli cihazlar içindir. Şebekeye (220 V) bağlı cihazların içinde, fişi çekildikten sonra bile 300 V'un üzerinde yük tutan kondansatörler bulunur. Bu cihazların içinde ölçüm yapmak; izolasyon trafosu, uygun ölçü aleti ve deneyim gerektirir. Güç kaynakları dersinde sadece belirtiler ve dışarıdan yapılabilecek kontroller anlatılır.Sekiz adımlı yöntem
1. Belirtiyi netleştir
"Çalışmıyor" bir teşhis değildir. Tam olarak ne oluyor? Hiç mi açılmıyor, açılıp kapanıyor mu, bir işlevi mi eksik? Ne zaman başladı: düştükten, ıslandıktan, yıldırımdan sonra mı? Kullanıcıya sor, kendin gözle.
2. Dışarıdan kontrol et
Kablo, adaptör, pil, sigorta, anahtar, konnektör. Arızaların şaşırtıcı bir kısmı cihazın içinde değil dışındadır. Adaptörün çıkışını ölçmek 10 saniye sürer.
3. Duyularını kullan
Kapağı açınca bak: yanık iz, şişmiş kondansatör, kopmuş kablo, çatlamış lehim, sıvı izi, korozyon. Kokla: yanık kokusu. Dinle: tıklama, cızırtı. Enerji verdiysen dikkatlice dokun (sadece düşük gerilimde): aşırı ısınan parça.
4. Bloklara ayır
Cihazı güç kaynağı, kontrol (işlemci) ve çıkış (motor, ekran, hoparlör) gibi bloklara böl. Her bloğun girişine ve çıkışına bak. Girişi doğru, çıkışı yanlış olan blok arızalıdır.
5. Önce besleme
Bütün devre beslemeye bağlıdır. İlk ölçüm her zaman besleme gerilimleridir: 12 V, 5 V, 3,3 V doğru ve dalgalanmasız mı? Besleme yanlışsa diğer ölçümlerin anlamı yoktur.
6. Yarıya böl, ölçerek ilerle
Sinyal yolunun ortasından ölç, arızanın hangi yarıda olduğunu bul, o yarıyı tekrar böl. Breadboard kursundaki arıza avı oyununu hatırla.
7. Şüpheliyi doğrula
Parçayı değiştirmeden önce test et. Mümkünse kart dışında ölç. Tahmine dayalı parça değiştirmek hem para hem zaman kaybettirir, yeni arızalar da ekleyebilir.
8. Kök nedeni sor
Parça neden bozuldu? Yanmış bir transistörün sebebi kısa devre olmuş bir motor olabilir. Kök nedeni gidermezsen yeni transistör de yanar.
İstatistik senin tarafında
Elektronik arızalar rastgele dağılmaz. Deneyimli tamircilerin ortak gözlemine göre en sık arızalanan parçalar kabaca şöyle sıralanır:
- Mekanik parçalar: Konnektörler, USB/şarj soketleri, kablolar, anahtarlar, butonlar
- Elektrolitik kondansatörler: Özellikle ısınan bölgelerde ve güç kaynaklarında
- Güç yarı iletkenleri: Anahtarlama transistörleri, MOSFET'ler, regülatörler, köprü diyotlar
- Lehim bağlantıları: Isınıp soğuyan büyük parçaların bacaklarında çatlaklar
- Entegreler: En son şüphelenilecek parçalar. Genellikle başka bir arızanın sonucu olarak bozulurlar
Aramaya listenin başından başla. Bir entegreyi değiştirmeden önce sokete ve kondansatörlere bakmak, çoğu zaman saatler kazandırır.
Not tut, fotoğraf çek
- Cihazı sökmeden önce ve her adımda fotoğraf çek. Kablo yerleri ve vida boyları karışır.
- Ölçtüğün değerleri bir kâğıda ya da şemanın üzerine yaz.
- Söktüğün vidaları sırasıyla bir kâğıda batır ya da mıknatıslı kaba koy.
Kendini test et
1. Arıza bulmada ilk ölçülmesi gereken nedir?
2. En sık arızalanan parçalar hangileridir?
3. Yanmış bir transistörü değiştirdikten sonra ne yapılmalı?
4. Bir bloğun arızalı olduğunu nasıl anlarsın?
Bu ders, kursun ücretsiz ilk dersiydi
Arıza Bulma ve Tamir Teknikleri kursunun kalan 7 dersi, simülasyonları ve testleri kurs satın alındığında açılır.
Kursun devamını incele →