Snubber nedir? RCD snubber nasıl çalışır?
Flyback adaptörlerde MOSFET'in drain'inde, trafonun hemen yanında bir diyot, bir kondansatör ve sıcak bir direnç görürsün. Bu üçlü MOSFET'i kendi trafosunun yaptığı gerilim sıçramasından korur.
Ne işe yarar? Snubber, MOSFET kapandığı anda trafonun kaçak endüktansından gelen sıçrama enerjisini yakalar, kondansatörde biriktirir ve dirençte ısıya çevirir. Böylece drain gerilimi MOSFET'in dayanabileceği değerde kalır.
⏱ Ağır çekim: sürücü entegresi ne verir, devre ne yapar? (vurgulu bölüm şemada gösterilen an)
Gate düştüğü anda drain gerilimi fırlar; Dsn yalnızca o kısa tepede iletir. Sonra Csn'deki enerji Rsn'de harcanır.
Kesikli çerçeveli elemanlara tıkla: görevi, ölçümü ve sık arızası. Numaralı noktalar osiloskop ölçümleri.
Faz 1/3: Q açık
Primerden akım geçer, enerji çekirdekte depolanır. Snubber bu sırada boştadır.
PWM çıkışı: YÜKSEK (≈12 V, anahtar iletimde)
1. Drain (snubber var)
Q kapanınca kısa bir tepe görülür ama Csn gerilimiyle sınırlanır (≈480–550 V). MOSFET güvende.
Osiloskopta
🔍 Kartta nasıl tanırsın?
- •Trafonun primer ucu ile MOSFET'in drain'i arasında hızlı bir diyot (FR107, UF4007, RS1M...)
- •Bu diyotun katodundan 310 V hattına bağlı paralel bir kondansatör (1–10 nF, 1 kV) ve direnç (47–220 kΩ, 1–2 W)
- •Direncin çevresinde ısıdan kararmış kart
🔧 Nasıl ölçülür?
- •Fiş çekili: Dsn'yi diyot kademesinde iki yönde ölç.
- •Rsn'yi direnç kademesinde ölç (değeri üzerinde yazanla karşılaştır).
- •Csn'yi kapasite ölçerle ölç.
- •Çalışırken drain'e osiloskopla bak: kapanma tepesi MOSFET'in gerilim değerinin %80'inin altında kalmalı.
⚠ Sık arızalar
- •Dsn açık: snubber çalışmaz, MOSFET kısa sürede patlar.
- •Rsn açık ya da değeri artmış: Csn sürekli dolar, sıçrama sınırlanmaz.
- •Kural: MOSFET patlamışsa snubber'ın üç parçasını da ölçmeden yenisini takma.