Home Genel Elektronik Röle ile Motor Sürme Ve Yön Kontrolü

Röle ile Motor Sürme Ve Yön Kontrolü

by onurnp

Haydi Kolları sıvayalım

Elektronik meraklısı arkadaşım dc veya ac motor sürmek için bazen ucuza basit yöntemler kullanmak gerekebilir Röle gibi ucuz bir eleman varken her zaman sürücü mosfet vs. kullanmak doğru olmaz.

Özellikle düşük maliyet odaklı ancak bir o kadar da dayanıklı bir sistem kurmak istiyorsak Röle yada Kontaktörler ile bu işi yapmak gayet basit sağlıklı ve ucuz bir yöntemdir.

Röle Ve Kontaktör Nedir? Neden Kullanılır ?

En Başta Kullanılma sebebini açıklamak daha doğru olacaktır örneğin 10 Amperlik bir yükü butonla kontrol etmeye kalkarsanız kısa sürede o buton o akımın gücüne dayanamayıp kısa sürede yanacaktır.

İşte bu yüzden röleler hem bu anahtarlama işini çok sağlıklı şekilde yapar hemde mühürleme gibi basit bir yöntemle tek tetikle devamlı çalıştırmayı da sağlayabilirsiniz.

Temel olarak düşük akım ve gerilim ile yüksek akım ve gerilim gerektiren sistemleri kontrol etmemizi sağlayan modüldür.4 yada daha fazla bacaklı olabilirken tetikleme ve aktarma gerilim/akımları çeşitlidir.

Örnek vermek gerekirse 12v anahtarlamalı 220VAC 10A aktarma kapasiteli yada 5v Anahtarlamalı 220VAC kapasiteli olabilir. Çok çeşitli kapasiteler de röleler mevcuttur. Ayrıca Tölerans aralıkları çok Yüksektir.

Slim Röle Örnek Görseli Görselini içerrir.
Slim Röle Örnek Görseli

Örnek resimlerde de gördüğünüz gibi genel olarak budur ufak tefe değişiklikler olsada hepsi aynı kapıya çıkar. Rölelerin bir üstü ise kontaktör olur kontaktörler daha çok endüstriyel olarak kullanılmaktadırlar.

Kontaktörlerin rölelerden en büyük farkı çok daha dayanıklı ve çok daha yüksek akım ve gerilimlere dayanabilmektedir örneyin 200A kontaktörler bile bulunmaktadır.

Nasıl Çalışır ?

Rölelerin Tetikleme ve aktarma bacakları vardır. Tetikleme bacakları bir bobine bağlıdır. Bu bobinler tetiklendiğinde aktarma bacaklarını kapatırlar ve NO bacağı aktarmaya geçer. Tam olarak bu kadar basittir sistemi daha iyi anlamak için aşağıdaki görseli inceleyelim.

Röle Çalışma şekli Görselini içerrir.
Röle Çalışma şekli

Gördüğünüz üzere bobine gelen tetikleme ile bobin anahtarı çekti NO yani Normally Open ( Normalde açık) bacağını kapatarak COM ( Kaynak) beslemesini aktarıma geçirdi. NC Bacağına değinmek gerekirse ise bobine tetikleme gelmediğinde iletimde olan bacak diyebiliriz.

Şimdi birde devrede nasıl çalıştığını Görelim değil mi ? 🙂

Röleli devre şeması Görselini içerrir.
Röleli devre şeması

Şimdi artık rölenin aşağı yukarı nasıl çalıştığını anladık somut delillerle sizlere rölenin gerilim verildiğinde içinde ne oluyor onuda görmenizi istiyorum.

Röle iç Görselini içerrir.
Röle iç Görseli

Evet artık röleleri anladık ama bu iş burada bitmiş midir ?

Tabiki de bitmedi motoru sürmek için butona bastığımızda aktarıma geçecek ve motor çalışacak elimizi çektiğimizde motor duracak tek basımda devamlı çalışsın tek basımda dursun istiyoruz bunun için Mühürleme devresi kurmamız gerekiyor.

Mühürleme Nedir ? Nasıl Yapılır ?

Mühürleme röle ve kontaktörler de iletime geçtiği anda tetiklemeye devamlı gerilim vererek ta ki biz kes diyene kadar çalışmaya devam etmesini sağlayan bir ara devredir.

Mühürlemeyi teknik bir şekilde anlatırsak NO bacağından start butonunun önüne stop butonunun arkasına gelecek şekilde kablo atmaktır. Şimdi bir görselle zihnimize kazıyalım.

Röle Mühürleme Görselini içerrir.
Röle Mühürleme Görseli

Gördüğünüz gibi butona bastığımızda NO bacağı kapandı ve start ile stop butonunun arasına NO bacağından aldığımız bir kablo ile röle açıldıktan sonra elektriğin hızı sayesinde Stop butonuna basıp akımı kesene dek Butona basılı sanmaya devam etti.

Devre Şeması

Mühürleme kısmını da bu şekilde anlatmış olduğumuza göre Proteus’ta çizdiğim motor sürücü devremizin şemasını ve videosunu hemen aşağıya ekliyorum.

Röle ile motor sürme Devresi görselini içerir.
Röle ile motor sürme Devresi
Röle İle Motor Sürme

Evet Bir yazımızın daha sonuna Geldik Umarım Faydalı olmuştur. İyi çalışmalar.

You may also like

Leave a Comment